De basiliek van Sint-Jan van Lateranen is de oudste basiliek van Rome en de kathedraal van de paus als bisschop van Rome. Niet de Sint-Pietersbasiliek is dus de pauselijke kerk, deze Sint-Jan van Lateranen is de moederkerk van alle kerken ter wereld. Dit staat trouwens in het La-tijn te lezen op de voorgevel van de kerk: "Sacrosancta lateranensis ecclesia omnium urbis et orbis ecclesiarum mater et caput" (Allerheiligste kerk van La-teranen, moeder en hoofd van alle kerken van de stad en van de wereld).
Een beetje geschiedenis
Generaties lang was het Lateraans Paleis eigendom van de adellijke familie Laterani. Dat waren reders en importeurs van wilde dieren die ook bestuursfuncties had-den bij verschillende Romeinse keizers. Plautius Lateranus, de laatste die het paleis bewoonde, werd onder keizer Nero in 64 na Christus ter dood veroordeeld wegens hoogverraad. Hij had enkele christenen in zijn paleis laten onderduiken! De keizer confisceerde zijn bezittingen. Later kwamen het paleis en de gronden die erbij hoorden als bruidsschat in handen van Fausta, de tweede echtgenote van keizer Constantijn. De keizer schonk het paleis aan paus Miltiades (310-314), die er een kerk bouwde en een verblijf voor zichzelf. Die kerk werd op 9 november 324 ingewijd door paus Sylvester I. Van dan af woonden de pausen in het paleis van Lateranen.
Dat veranderde toen de paus in 1378 terugkeerde uit Avignon. Het paleis had erg geleden onder een aantal branden en een aardbeving en was zo goed als onbewoonbaar. Eerst gingen de pausen wonen bij de Santa Maria in Trastevere en later bij de basiliek Santa Maria Mag-giore. Daarna vestigden ze zich in 1870 definitief in het Vaticaan, waar de vroegere functies van de basiliek van Sint-Jan van Lateranen en het erbij horende paleis werden over-genomen door de Sint-Pietersbasi-liek en de gebouwen in Vaticaan-stad.
De diepere betekenis – ook voor ons vandaag
Toch vieren we op 9 november niet alleen de wijding van een gebouw, maar vooral wat het gebouw uit-drukt. Een kerk van steen is een teken van iets veel groters: van de gemeenschap van gelovigen waarin God woont. Om het met Paulus te zeggen: “Weet gij niet dat gij Gods tempel zijt en dat de Geest van God in u woont?” (1 Kor. 3,16)
Het feest herinnert ons eraan dat wijzelf de levende tempel van God zijn. Elk van ons is een “levende steen” in de bouw van de Kerk, ge-roepen om Gods liefde zichtbaar te maken in onze wereld. Een kerk is niet alleen muren, glasramen en
een altaar. Het zijn de mensen die samenkomen, die elkaar dragen, bemoedigen en soms gewoon luis-teren. In een tijd waarin veel ver-andert, is het goed te beseffen dat wij samen de gemeenschap vormen waar God woont — in onze zorg, ons geloof en onze kleine gebaren van goedheid.
Toch merken we soms dat we als gemeenschap wat te dicht bij onze eigen kerktoren blijven staan. We kij-ken naar binnen, terwijl we juist geroepen zijn om naar buiten te gaan — om de blijde boodschap te de-len, niet alleen binnen onze gren-zen, maar als deel van een wereld-kerk die wil getuigen van liefde en vrede.
Misschien is dat wel de kern van dit feest: ons opnieuw laten raken door de roeping om mee te bouwen aan een warme, levende kerk, die niet enkel bijeenkomt, maar ook uitstraalt. Juist hier, in onze eigen parochie, als deel van het grote geheel.
Diaken Luk Thomas
Bronnen:
https://www.otheo.be/nieuws/st-jan-lateranen-viert-1700ste-verjaardag
@Bijbel in 1000 seconden, Chantal Le-terme, www.bijbelin1000seconden.be
